Rhwydwaith Cadwrfeydd Cymru
English
Hafan RhCC
Newyddion Tanysgrifiwch i Ffrwd Newyddion RhCC Ddalen-nodau Delicious RhCC
Partneriaid
Chwilio
AEIOUSubscribe to AEIOU Blog posts
Cymorth
Cysylltwch â ni
Ymweliadau safle
Hyfforddiant
Sgwrsio
Gweithgareddau
e-draethodau
Swyddfa Adneuon
Adnoddau Dysgu
Gregynog
Digwyddiadau
Dogfennau
Cofnodion
Cyflwyniadau
Cyhoeddiadau
Amrywiol
Hyrwyddo
Technegol
Ynglŷn â RhCC
Tîm RhCC

Cynaeafu e-draethodau

Y Cefndir

Ar y cyd â Llyfrgell Genedlaethol Cymru a phrosiect EThOS, mae Rhwydwaith Cadwrfeydd Cymru yn bwriadu sefydlu sustem a fydd yn darparu gwasanaeth cyflawn ar gyfer cywain traethodau electronig, yn mynd â thraethodau o gadwrfeydd y prifysgolion a'u hymgorffori yn sustem archifau'r Llyfrgell Genedlaethol ac mewn cadwrfa ganolog a fydd yn agored i'r cyhoedd. Bydd y gwaith hwn yn galw am gryn ymgynghori â'r holl bartneriaid ynghylch pa fodel i'w ddefnyddio, y costau cysylltiedig a sicrhau bod y sefydliadau perthnasol yn cyfranogi'n llawn.

Mae'r gwaith presennol ar y thema hon yn cynnwys arolwg ar weithgarwch e-draethodau ar draws y sector, a gwaith ar elfen dechnegol y gwasanaeth cywain, yn ogystal â thrafodaethau â phrosiectau partneriaethol ynghylch natur a chwmpas y gwasanaeth. Dyma'r prif bwyntiau i'w trafod a godwyd hyn yn hyn:

Metadata

Er mwyn sicrhau bod gan ein cadwrfeydd lleol, Llyfrgell Genedlaethol Cymru ac EThOS, y gallu hanfodol i ryngweithredu, bydd yn rhaid i sefydliadau storio metadata ar gyfer eu e-draethodau yn y gadwrfa trwy ddefnyddio metadata UKETD_DC safonol. Mae rhagor o wybodaeth am ofynion metadata ar gyfer e-draethodau ar gael drwy Becyn Cymorth EThOS

Er mwyn hwyluso’r ddealltwriaeth o ofynion metadata e-draethodau mae tîm Rhwydwaith Cadwrfeydd Cymru wedi gosod cofnodion metadata prawf, mae un o’r rhain yn gofnod arfer da ar gyfer e-draethawd sydd mor gyflawn â phosibl ac sy’n cynnwys yr holl feysydd posibl. Ceir copi o’r cofnod prawf hwn yn y storfa o ddogfennau. Bydd y cofnodion prawf yn cael eu defnyddio at ddibenion hyfforddi ac ar gyfer profi bod modd symud y data o amgylch y system ar ôl i’r cydrannau technegol gael eu gosod ar eich gweinyddwr.

Tra bod y cofnodion prawf yn egluro’r posibiliadau a’r data mwyaf cyfoethog sy’n bosibl ar gyfer traethawd unigol, noder, yn ymarferol, na fydd llawer o’r data ychwanegol hwn ar gael efallai, neu efallai na fydd gan sefydliadau amser nac adnoddau i wella cofnodion i’r lefel hon. O ganlyniad i hyn, byddwn yn disgwyl i sefydliadau fodloni gofynion lleiaf safonol UKETD_DC, sef y chwe maes canlynol.

Bydd tîm Rhwydwaith Cadwrfeydd Cymru yn darparu rhagor o hyfforddiant a gwybodaeth am ofynion metadata yn fuan.

E-draethodau: Holi ac Ateb

Mae’r canlynol yn gyfres o gwestiynau defnyddiol a godwyd gan bartneriaid Rhwydwaith Cadwrfeydd Cymru yn ystod y trafodaethau hyd yma.

Pan fydd sefydliad yn anfon traethawd hyn wedi’i argraffu i gael ei ddigideiddio gan wasanaeth EThOS y diben yw y bydd y traethawd wedi’i ddigideiddio yn cael ei anfon yn ôl i’r sefydliad dan sylw er mwyn iddynt ei roi yn y gadwrfa. Beth yw’r goblygiadau sydd angen eu hystyried pan fydd sefydliad yn dechrau cael yr e-draethodau hyn yn ôl?

Mae gan EThOS agwedd gymharol ddi-hid ynghylch rheoli risg o ran yr hawlfraint a’r caniatâd sydd ynghlwm â thraethodau wedi’u digideiddio. Sefydliadau unigol sydd â llawer o’r cyfrifoldeb dros wirio hawlfraint cynnwys cyn anfon traethodau i gael eu digideiddio.

Tra gall y rhan fwyaf o sefydliadau gynnig gwirio rhywfaint o’r deunydd sydd wedi’i gynnwys yn y testun, nid ydynt fel rheol yn cysylltu â’r myfyriwr dan sylw i ofyn iddynt lofnodi’r holl hawliau amrywiol yr ydym angen iddynt eu llofnodi er mwyn dosbarthu’r traethawd drwy’r gadwrfa a’i gynaeafu yn y porth e-draethodau LlGC yr ydym yn ei adeiladu. Mae hyn yn wahanol i draethodau a gynhyrchir ar hyn o bryd, lle gellir gofyn i’r myfyrwyr am yr hawliau angenrheidiol pan fyddant yn cyflwyno’r gwaith.

Un awgrym a gynigiwyd oedd na ddylai’r sefydliad cychwynnol lawrlwytho testun llawn y traethodau digidol hyn ac y dylent osgoi eu rhoi yn eu cadwrfa eu hunain mewn testun llawn. Yn hytrach dylent greu cofnod metadata yn unig sy’n cyfeirio at y testun llawn ar safle EThOS – ac felly’n pasio’r cyfrifoldeb yn ôl i EThOS. Bydd y cyfrifoldeb hwn yn cael ei ildio i raddau yn unig, oherwydd mai’r sefydliad a benderfynodd yn y pen draw bod y gwaith yn addas i’w ddigideiddio. Ond, os yw hi’n amlwg mai dim ond fersiwn EThOS sydd ar y we yn bennaf, yna dim ond gyda hwy y bydd yn rhaid cysylltu er mwyn tynnu’r gwaith oddi ar y we yn gyflym, ac felly bydd hyn yn lliniaru’r risg yn fwy effeithiol.

Mae yna faterion pellach i’w hystyried ynghylch digideiddio’r fersiynau hyn hyn, yn arbennig o ran y cylch cynaeafu, ac mae tîm Rhwydwaith Cadwrfeydd Cymru wrthi’n trafod y rhain â LlGC ac EThOS ar hyn o bryd. Bydd rhagor o wybodaeth ar gael cyn gynted ag y byddwn yn ei derbyn.

A oes raid dychwelyd ffurflen datganiad y myfyrwyr i’r llyfrgell ar bapur neu a oes modd ei chyflwyno’n electronig? A ydych chi’n gwybod a oes gennym hawl i gadw copi o ffurflen a llofnod wedi’u sganio ar record yn lle hynny?

Mae llofnodion electronig yn faes dyrys ac fel rheol nid ydynt yn eich rhwymo’n gyfreithiol heb fuddsoddi mewn toreth o ddatrysiadau technegol i sicrhau diogelwch y llofnodion a hunaniaeth y rhai sy’n llofnodi. Felly, yn ymarferol, dylai sefydliadau ofyn i’r myfyrwyr gyflwyno eu datganiadau ar bapur. O ran sganio ffurflenni o’r fath er mwyn cadw cofnodion hirdymor mae tîm Rhwydwaith Cadwrfeydd Cymru wedi gofyn i’r arbenigwyr hawlfraint a byddant yn argymell i chi fod yn ofalus gan gynghori mai’r arfer gorau fyddai cadw llofnodion gwreiddiol wedi’u printio. Ond, efallai fod arferion lleol sy’n amrywio ac felly byddem yn argymell eich bod yn gofyn i’ch arbenigwyr cyfreithiol eich hun os nad ydych yn siwr.

A fydd y traethawd yn cael ei gadw yn y cadwrfeydd am gyfnod penagored, neu a oes terfyn amser?

Byddai’r penderfyniad hwn yn cael ei wneud yn lleol yn rhan o fframwaith polisi’r gadwrfa. Gall tîm Rhwydwaith Cadwrfeydd Cymru gynnig sesiynau hyfforddi ar bolisïau cadwrfeydd, cysylltwch â ni os oes gennych ddiddordeb mewn trefnu un o’r rhain. O ran cynaeafu copïau o draethodau y bydd LlGC yn eu casglu o bob rhan o Gymru, ein dealltwriaeth ni yw y bydd LlGC yn gobeithio eu cadw yn y tymor hir, ond mae mecaneg hyn yn dal i gael ei drafod ar hyn o bryd wrth i ni osod y gwasanaeth.